Het 10-stappenplan

Hieronder leggen wij uit welke eerste stappen u het beste kunt nemen, als u begint met uw onderzoek naar Surinaamse voorouders.

Stap 1: Alles goed registreren en opbergen

Houdt vanaf het begin alles wat u hoort en vindt goed bij in een systeem, waarin u ook na langere tijd nog de weg terug kunt vinden. Vermeldt bij alles wat u opschrijft altijd de precieze bron waar de informatie vandaan komt. Voor het vastleggen van de gegevens over geboorte, doop, huwelijk en overlijden en de onderlinge familierelaties zijn diverse computerprogramma’s in de handel. Probeer er één of meer uit. De Stichting voor Surinaamse Genealogie heeft goede ervaringen met het programma Aldfaer (gratis te downloaden via http://aldfaer.net).

Stap 2: Onderzoek in familiekring

Praat eerst met uw familieleden. Vraag wat zij weten en ga na of er oude familiepapieren zijn, zoals oude trouwboekjes. Ook oude familiefoto’s kunnen soms een heel verhaal vertellen. Hiermee vindt u waarschijnlijk wel diverse persoonsgegevens over uw grootouders en wellicht nog over uw overgrootouders, maar dan houdt het meestal wel op. Onderzoek in de archieven en in de databestanden die op internet gevonden kunnen worden is dan noodzakelijk.

Stap 3: Volkstelling Suriname 1921

Het is voor uw onderzoek altijd het beste om van het heden terug te werken naar het verleden. Als u in uw gesprekken met familieleden niet verder terug in de tijd komt, is de handigste vervolgstap de raadpleging van de Volkstelling Suriname 1921. In Suriname moet u hiervoor naar het gebouw van het Nationaal Archief Suriname (zie ook stap 4 en stap 8). In Nederland moet u naar het Centraal Bureau voor Genealogie, dat gevestigd is in het gebouw van het Nationaal Archief in Den Haag (zie voor het adres stap 6).
In de Volkstelling Suriname 1921 vindt u alle in 1921 in Suriname wonende mensen op huisadres bij elkaar, waarvan de meesten dus tussen ongeveer 1850 en 1921 geboren zijn. Met de in de volkstelling gevonden gegevens, zoals geboortedata en –plaatsen en familierelaties kunt u later in de registers van de Burgerlijke Stand verder zoeken (zie stap 4).
Op speciale beeldschermen in de studiezaal (vraag de medewerker van de studiezaal welke u moet hebben) zoekt u de voor u van belang zijnde toegangen op de volkstelling op. Deze toegangen hebben de vorm van gescande kaartjes, opgeborgen in digitale mappen per eerste letter van de achternaam. Ieder kaartje bevat de verkorte gegevens van één persoon en verwijst naar de lijst waarop de volledige gegevens van de per huisadres wonende personen vermeld zijn. Dit zijn de eigenlijke gegevens van de volkstelling. En deze lijsten kunt u op microfiches raadplegen (zelfbediening) in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie. In het Nationaal Archief Suriname moet u de fiches aanvragen bij de medewerkers van de studiezaal.

Stap 4: Burgerlijke Stand, Bevolkingsregister en DTB-boeken

De Burgerlijke Stand in Suriname is ingevoerd in 1828, het Bevolkingsregister in 1921.
De nog lopende registers van de Burgerlijke Stand en het Bevolkingsregister bevinden zich bij de verschillende vestigingen van het Bureau voor Burgerzaken. Het Centraal Bureau voor Burgerzaken is gevestigd aan de Mr. Jaggernath Lachmonstraat 170, Paramaribo, tel. 494411.
De oude registers van geboorte (1828-1912), huwelijk (1828-1937) en overlijden (1828-1962) berusten bij het Nationaal Archief Suriname, Mr. Jaggernath Lachmonstraat 174, Paramaribo (tel. 430035). Deze zijn openbaar en op de leeszaal deels op microfiches) in te zien; http://nationaalarchief.sr

Een deel van de Burgerlijke Stand Suriname is ook op microfiches aanwezig in het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag. Het gaat om de geboorteregisters van Paramaribo 1828-1912, de overlijdensregisters van Paramaribo 1858-1962, de huwelijksregisters van Paramaribo 1828-1937 en verschillende (niet complete) registers van districten. Ook is er een serie microfiches van de zgn. Slavenregisters (voor de inhoud zie stap 8).
In de Burgerlijke Stand werden tot 1863 alleen vrije personen (d.w.z. geen slaaf zijnde) opgenomen. Pas bij de Emancipatie op 1 juli 1863 kregen de slaven een achternaam en werden zij in de Burgerlijke Stand opgenomen. De in 1863 toegedeelde namen staan in het zgn. Emancipatieregister. Het origineel van dit register bevindt zich in het Nationaal Archief Suriname, maar de gegevens zijn ook op internet te vinden.
De Doop-, Trouw- en Begraafboeken (DTB) van de verschillende kerkelijke instellingen in Suriname over de periode vóór de invoering van de Burgerlijke Stand zijn, voor zover ze bewaard zijn gebleven, op microfiches in te zien, zowel in het Nationaal Archief Suriname als bij het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag. De DTB-boeken van na 1828, wederom voor zover ze bewaard zijn gebleven, bevinden zich bij de desbetreffende kerkgenootschappen in Suriname zelf.

Stap 5: Zoeken op internet

Op internet is steeds meer informatie te vinden die voor uw onderzoek naar Surinaamse voorouders van groot belang kunnen zijn. Voor een overzicht van belangrijke websites zie de lijsten met externe links elders op de website van de Stichting voor Surinaamse Genealogie.
Wanneer u uw zoektocht op internet start is een bezoek aan de website van het Nationaal Archief in Den Haag (www.gahetna.nl) de meest logische eerste stap. Via deze site kan namelijk een aantal voor de Surinaamse familieonderzoeker cruciale gegevensbestanden ingezien worden. In de eerste plaats zijn dat de Immigratieregisters van de Chinese, de Hindostaanse en de Javaanse contractarbeiders vanaf resp. 1853, 1873 en 1873. Daarnaast staat de complete inhoud van het Emancipatieregister 1863 erop, aangevuld met gegevens uit de registratie van de zgn. tegemoetkomingsgelden, die aan de voormalige eigenaren zijn uitbetaald. Ook alle Manumissies (individuele vrijlatingen) tussen 1832 en 1863, verschillende gegevens over de Boeroe’s vanaf 1845 en geboorte-, doop-, trouw-, overlijdens- en begrafenisgegevens van Hervormden in de 17e en 18e eeuw kunt u er vinden. U vindt deze gegevens op bovengenoemde website van het Nationaal Archief in Den Haag en vervolgens onder het tabblad “Collectie” onder “Indexen”.

Stap 6: Nationaal Archief in Den Haag

In het gebouw van het Nationaal Archief en het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag zelf zijn nog meer voor de Surinaamse familieonderzoeker van belang zijnde gegevens te vinden. Het bezoekadres is: Prins Willem-Alexanderhof 20-22, Den Haag (vlak naast het Centraal Station). Voor openingstijden zie de hiervoor al genoemde website van het Nationaal Archief en de site van het Centraal Bureau voor Genealogie: www.cbg.nl.
Na (gratis) registratie als nieuwe bezoeker aan het Nationaal Archief of het Centraal Bureau voor Genealogie kunt u aan de slag. Maakt u zich het zoeksysteem zo snel mogelijk eigen. De medewerkers van de studiezalen zijn altijd bereid u op weg te helpen. Op de website van het Nationaal Archief zijn ook de volgende onderzoeksgidsen te vinden (onder het tabblad “Vraagbaak” onder “Alle onderzoeksgidsen”):
• Ik zoek een Hindostaan
• Ik zoek een inwoner van Suriname
• Ik zoek een plantage in Suriname
• Ik zoek een voorouder die slaaf was in Suriname
• Op zoek naar onder-officieren en soldaten bij het leger in West-Indië 1815-1950
• Overzicht van archieven over Suriname in het Nationaal Archief

Deze onderzoeksgidsen bevatten gegevens over toegangsnummers, inventarisnummers en inhoud van de voor de Surinaamse familieonderzoeker belangrijkste archieven.

Stap 7: Verder in het Nationaal Archief in Den Haag

Voor uw verdere onderzoek zijn er behalve de Volkstelling 1921, de registers van de Burgerlijke Stand van na 1828 en de DTB-boeken van vóór 1828 dus nog vele andere archieven in het Nationaal Archief in Den Haag. Apart vermeldenswaard, omdat er zich veel persoonsinformatie in bevindt, zijn de volgende archieven:
• De wijkregisters van 1828 tot 1845 in de archieven van het Gemeentebestuur (toegangsnummer 1.05.11.09) en de Gouverneur Generaal van de West Indische Bezittingen (toegangsnummer 1.05.08.01).
• De archieven van de Nieuwe Wees- en Onbeheerde Boedelkamer van 1828 tot 1876, waarin zich veel overlijdensgevens bevinden (toegangsnummer 1.05.11.013).
• Het Oud Notarieel Archief 1699-1828 (toegangsnummer 1.05.11.14) en het Nieuw Notarieel Archief 1828-1845 (toegangsnummer 1.05.11.15).

In 2010 is overigens een begin gemaakt met het digitaliseren van alle uit Suriname afkomstige archieven in het Nationaal Archief in Den Haag. Na de digitalisering worden de originelen van deze archieven gedurende een periode van naar schatting 7 jaar overgebracht naar het Nationaal Archief Suriname.

Stap 8: Nationaal Archief Suriname

Behalve de Volkstelling 1921 en de archieven van de Burgerlijke Stand zijn in het Nationaal Archief Suriname nog vele andere voor de Surinaamse familieonderzoeker belangrijke archieven te vinden. Bijvoorbeeld een serie Slavenregisters, betrekking hebbend op de periode van 1830 tot 1863. Hierin zijn persoonsgegevens van slaven per eigenaar (dat kan zijn een plantage of een particulier) geregistreerd. De serie is helaas niet compleet.
Het Nationaal Archief Suriname beschikt ook over een grote collectie van historische Surinaamse kranten.

Stap 9: Andere archieven

In Suriname, Nederland en andere landen zijn nog meer archieven en bibliotheken, waar zich gegevens bevinden die voor uw familieonderzoek van belang kunnen zijn. De Stichting voor Surinaamse Genealogie publiceert hierover regelmatig in haar tijdschrift Wi Rutu.

Stap 10: Onderzoeksgids Sranan Famiri

Als laatste stap (of moeten we zeggen: als eerste stap?) wijzen wij u op het bestaan van de door het Centraal Bureau voor Genealogie uitgegeven onderzoeksgids Sranan Famiri. De gids is geschreven om (aspirant) genealogen op pad te helpen. Uitgebreid worden de in Suriname, in Nederland en elders bewaarde bronnen voor familiegeschiedenis besproken, maar ook is er veel aandacht voor wat men thuis, in familiekring of op het internet aan informatie kan vergaren. Daarnaast is er in de gids ruim aandacht voor de historische context. Hierdoor is het boek ook interessant voor wie meer wil weten over de geschiedenis van Suriname, verteld als het verhaal van zijn bewoners.

De Stichting voor Surinaamse Genealogie wenst u veel succes bij uw onderzoek!